Veterinaire informatieverstrekking
In 2025 ontving het NVIC 9.310 telefonische informatieverzoeken van dierenartsen. Het aandeel veterinaire informatieverzoeken was in de afgelopen 5 jaar stabiel (circa 19-21%). Het merendeel van de vragen in 2025 ging over honden (6.733 honden, 69%) en katten (2.499 katten, 26%) met in totaal 10.541 blootstellingen.
One Health uitklapper, klik om te openen
- Gezelschapsdieren, zoals honden en katten, kunnen worden blootgesteld aan dezelfde schadelijke stoffen en chemische verbindingen als mensen. Daarom kunnen (huis)dieren fungeren als waarschuwingssignaal (‘sentinel’) voor gezondheidsrisico's voor mensen [Schmidt, 2009; Beck, et al., 2020].
- Gezelschapsdieren leveren een belangrijke bijdrage aan het welzijn van mensen. Voor veel baasjes is hun huisdier als een gezinslid, en goede gezondheidszorg is een vanzelfsprekend onderdeel van de zorg voor het dier. Bij potentiële vergiftiging van een huisdier, wil men daarom dat ook de dierenarts gebruik kan maken van de deskundigheid van het NVIC.
Europese studie naar veterinaire informatieverstrekking uitklapper, klik om te openen
- Humane vergiftigingencentra uit 21 Europese landen hebben een vragenlijst ingevuld over hun werkwijze, ervaringen en aantallen informatieverzoeken over vergiftigingen bij dieren in 2022 [Dijkman, et al., 2025]. In Engeland en Frankrijk worden vragen over vergiftigingen bij dieren doorverwezen naar specialistische veterinaire vergiftigingencentra. In 6 Europese landen beantwoorden vergiftigingencentra geen vragen over dieren. Tot slot worden in 13 landen, naast vragen over mensen, ook vragen over dieren beantwoord, met name over honden en katten.
- Tussen deze vergiftigingencentra zijn zeer grote verschillen in het aantal vragen over vergiftigingen bij dieren dat wordt beantwoord. Er zijn centra waarbij 1 op de 1000 vragen een veterinaire vraag is, maar ook centra, zoals het NVIC, waarbij dit aandeel veel hoger ligt, tot wel 1 op de 5 vragen. In absolute aantallen zijn dit 2 tot ruim 9000 vragen van dierenartsen per jaar per vergiftigingencentrum.
- Meer dan de helft van de vergiftigingencentra ervaren de vragen over dieren als belastend. Medewerkers voelen zich niet altijd voldoende toegerust om vragen over dieren adequaat te beantwoorden, bijvoorbeeld omdat stoffen bij dieren anders kunnen werken dan bij mensen én omdat er tussen verschillende diersoorten ook verschillen bestaan in farmacologie en toxicologie van sommige stoffen. Naast specifieke kennis, kost deze dienstverlening ook extra tijd, waardoor de wachttijden aan de 24-uursinformatietelefoon soms ook voor mensen oplopen. Tevens ontbreekt vaak structurele financiering voor ondersteuning aan dierenartsen. Met name vergiftigingencentra met een groot aandeel aan vragen over dieren, overwegen de veterinaire service af te bouwen, of hebben deze reeds gestopt, zonder dat er een alternatieve voorziening voor de dierenartsen aanwezig was.
Uit de studie van het NVIC blijkt dat er duidelijk een behoefte is aan betrouwbare toxicologische informatie over vergiftigingen bij dieren [Dijkman, et al., 2025]. Bovendien erkennen nagenoeg alle humane vergiftigingencentra uit de deelnemende Europese landen, dat een veterinaire service noodzakelijk is. De auteurs concluderen dan ook dat goede, specialistische ondersteuning bij vergiftigingen van dieren maatschappelijk relevant is, maar alleen toekomstbestendig blijft als er meer structurele aandacht komt voor financiering en opleiding, bijvoorbeeld door nauwere samenwerking met de veterinaire geneeskunde.
Het NVIC werkt samen met de faculteit Diergeneeskunde in Utrecht, om met beperkte middelen toch zo goed mogelijk toxicologische informatie over dieren te geven. Om de belasting aan de 24-uursinformatietelefoon te verminderen, is sinds 2020 de veterinaire informatie makkelijker toegankelijk via www.vergiftigingen.info. Vanaf 2020 is het aantal veterinaire vragen aan de 24-uursinformatietelefoon gestabiliseerd (19-21% van de aanvragers is dierenarts), maar blijft het aantal websiteraadplegingen door dierenartsen toenemen. Het NVIC blijft zich vooralsnog inzetten voor ondersteuning van dierenartsen bij vragen over vergiftigingen. Behalve dat vragen over dieren bijdragen aan de signaleringsfunctie van het NVIC, beseffen we ook terdege dat gezelschapsdieren het welzijn van vele miljoenen Nederlanders ten goede komt.
