Nationale calamiteitenvoorraad
In 2025 werd 65 keer een antidotum uitgeleverd uit de nationale calamiteitenvoorraad van het RIVM. Nooit eerder werd in één jaar zo vaak een antidotum uitgeleverd. Daarnaast werd 9 keer een antiserum uitgeleverd voor de behandeling van steken of beten door giftige dieren.
Overzicht uitleveringen 2025 uitklapper, klik om te openen
| Antidota | ||
|---|---|---|
| Uitgeleverd voor vergiftiging met: | Aantal* | |
| Silibinine (Legalon SIL®) | Amatoxinen bevattende paddenstoelen | 21 |
| Digoxine Fab-fragmenten (DigiFab®) | Digoxine Hartglycosiden bevattende planten | 10 5 |
| Glucarpidase (Voraxaze®) | Methotrexaat | 10 |
| Fomepizol (Fomepizole Serb S.A.®) | Toxische alcoholen | 10 |
| DMSA (Succicaptal®) | Lood | 2 |
| Obidoxim (Toxogonin Serb S.A.®) | Organofosfaten | 2 |
| Hydroxocobalamine (Cyanokit®) | Acrylonitril Geen vergiftiging, ter aanvulling van ziekenhuisvoorraad i.v.m. tekort** | 1 4 |
* Het aantal uitleveringen is niet altijd gelijk aan het aantal patiënten, omdat voor sommige patiënten meerdere keren antidota wordt uitgeleverd; ** In 2025 was er een tekort aan het antidotum hydroxocobalamine. Ziekenhuizen mogen hydroxocobalamine ook zelf op voorraad houden voor inzet na ongevallen en branden waarbij snel werkende cyanideverbindingen vrijkomen. De centrale opslag bij het RIVM is bedoeld voor (grote) calamiteiten met langzaam werkende cyanideverbindingen. In 2025 is een deel van de nationale calamiteitenvoorraad beschikbaar gesteld aan ziekenhuizen, om zo hun eigen (uitgeputte) voorraad aan te vullen. Er bestaat geen alternatief antidotum voor hydroxocobalamine bij de behandeling van een cyanide-vergiftiging.
| Antisera | ||
|---|---|---|
| Uitgeleverd voor beet/beten van: | Aantal | |
| ViperFav® | Nederlandse adder | 2 |
| ViperaTab® | Nederlandse adder | 2 |
| Viper Venom Antitoxin® (veterinair) | Nederlandse adder | 2 |
| Green pit viper antivenin® | Aziatische groefkopadder(s) (exoot) | 2 |
| Cobra antivenin® | Cobra (exoot) | 1 |
Antidota uitklapper, klik om te openen
Het antidotum silibinine (Legalon SIL®) werd in 2025 het vaakst uitgeleverd (21 uitleveringen). Zeventien patiënten die met silibinine werden behandeld, hadden een maaltijd met zelfgeplukte amatoxinen bevattende paddenstoelen gegeten. Dit betrof meestal de groene knolamaniet (Amanita phalloides). Voor sommige patiënten werd meerdere keren antidota uitgeleverd.
Antisera uitklapper, klik om te openen
In 2025 werd 6 keer antiserum uitgeleverd en toegediend voor de behandeling van beten door de Nederlandse adder (Vipera berus). Dit betrof 4 beetincidenten bij mensen en 2 bij honden.
Verder werd 3 keer antiserum uitgeleverd voor een beet door een exotische gifslang. Dit betrof beetincidenten bij mensen met een Indiase cobra (Monocled cobra of Naja kaouthia), een Indonesische groefkopadder (Indonesian pit viper of Trimeresurus insularis) en een Borneose groene groefkopadder (Bornean keeled green pit viper of Tropidolaemus subannulatus). Alle patiënten overleefden de beet.
Het Centrum Supply Chain voor Preventieprogramma’s en Opschaling van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM-SPO) houdt in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bijzondere geneesmiddelen voor calamiteiten op voorraad. Het gaat hierbij om vaccins, (stralings)antidota en antisera voor de behandeling van steken en beten door giftige dieren. Uitlevering en toediening van antidota en antisera gaat altijd in overleg met het NVIC.
Zie "protocol: aanvraag antidotum" of "protocol: aanvraag antiserum" op www.vergiftigingen.info voor meer informatie.